Blog

Dinliyor mu yoksa duyuyor musunuz? Özel

15 Aralık 2017 By In Blog style

MİŞ GİBİ YAPMAYALIM; ETKİN DİNLEYELİM

Sevgili Öğrencilerimiz ve Değerli Velilerimiz,
Bireylerarası verimli bir iletişimin en önemli koşulu; etkin dinlemedir. İnsanlar anne karnından itibaren dinlemeye başlar, dinleme süreci ölene kadar devam eder.


Bireylerarası iletişim nedir?
Duygu, düşünce veya fikrin bir kişiden diğerine aktarılma sürecidir. İletişim iki taraflıdır. Mesajı ileten (kaynak) ve mesajı alan (alıcı). Okulda çoğunlukla bilgiyi gönderen taraf (kaynak) öğretmen, bilgiyi alan taraf ise (alıcı) öğrenci olmaktadır.

Dinleme Nedir?
Bireyin, karşısında konuşan kişinin, vermek istediği mesajı tam olarak anlayabilme becerisidir. Dinleme; ilgi, işitme, dikkat, kavrama, dinleme, değerlendirme, tepki-karşılık verme gibi aşamalardan oluşur.

DİNLEMEYLE DUYMA ARASINDAKİ FARK NEDİR?

Ders sırasında öğretmenin konuşmalarını duyuyor ancak anlattıklarının hiçbirini hatırlamıyorsanız sadece duyuyorsunuz ancak dinlemiyorsunuz demektir. Duymada, çevreden gelen sesler sadece kulağa ulaşır. Dinlemede ise, kulağa ulaşan sesler beyinde işlenerek yorumlanır.

PEKİ SİZ NASIL DİNLİYORSUNUZ?

Bazı insanlar görünüşte dinler, bedeni iletişim ortamındayken ruhu başka yerdedir.
Bazı insanlar seçerek dinler, anlatılanı duyar ancak sadece kendi ilgilendikleri bölüme kulak verirler.
Bazı insanlar saplantılı dinler, ne anlatırsanız anlatın kulak asmazlar, konuyu bir noktaya çekmeye çalışır. Her söylenenden hüzün veya komik bir şey çıkarmaya çalışırlar.
Bazı insanlar savunucu bir tavır takınarak dinler, ne duyarsa duysun her şeyi kendine yönelmiş bir saldırı sayar ve hemen karşı savunmaya geçer.
Bazı insanlar tuzak kurucu tavır takınarak dinler, önce sesini çıkarmadan dinler, sonra dinlediği bilgileri karşıdakini zor duruma sokacak fırsatlar yakalamak için kullanmaya çalışır.
Bazı insanlar yüzeysel dinler, anlatılan içerik, kelimelerin yüzeyinde kalır, anlatılmak istenen asıl mesajı almaz.
İyi bir dinleyici olunmazsa, iyi konuşmaya ve iyi yazmaya imkan yoktur. Sadece eğitim hayatında değil özel ve çalışma hayatında da başarıya ulaşmak etkin dinlemeden geçer.
Dinleme becerisi ailede başlar, okulda devam eder. Dinleme konusunda farkındalık artırılmazsa kişi ömür boyu kötü bir dinleyici olarak kalır. Bu nedenle dinleme becerisi konusunda kendimizi geliştirmeli, etkin dinlemeyi prensibimiz haline getirmeliyiz.

Dinleme becerisi yaş gruplarına göre farklı düzeylerde seyreder. Örneğin çocuklar yetişkinlere göre dinlemekten daha çabuk sıkılır. Dikkatleri daha çabuk dağılır. Öğrencilerin ders süresince dikkatini sürdürülebilmesi ve anlatılanların öğrenilebilmesi, dinleme becerisinin geliştirilmesine bağlıdır. Yapılan araştırmalara göre öğrenciler, en iyi derste öğretmeni dinleyerek öğrenmektedirler. Çünkü;
1-Öğretmen konunun özünü ve en önemli noktalarını öğrenciye verme olanağı sağlar.
2-Sınıfta anlatım sırasında öğretim materyalleri (harita, tahta, projeksiyon, laboratuvar malzemeleri vs) kullanıldığından dokunsal-görsel-işitsel öğrenme olanağı sağlar.
3-Sınıfta grup etkileşimleri öğrenmenin pekiştirilmesini sağlar.
4-Öğretmen derste, sınavda öğrencinin sorumlu olduğu önemli başlıkların ipuçlarını verir. Bu da öğrencinin sınav hazırlığı yapmasını kolaylaştırır.

Etkin dinleyerek derse katılımın ders başarısıyla doğru orantılı olduğunu biliyoruz. Normal şartlarda yaş dönemi özelliklerine göre bunu başarabilecek kapasiteleri olduğu bilinmektedir. Bu nedenle, altı, yedi ve sekizinci sınıf düzeyindeki öğrencilerin dersi (seminer, konferans vs) aralıksız 30-40 dakika dinleyebilme ve dinlediğini anlayabilme kapasitesine ulaşmaları gerekmektedir. Yetişkin insanlar, gününün ortalama %31’ini dinleyerek, %7’sini yazarak, %1’ini okuyarak ve %21’ini konuşarak geçirir. Kişilerarası iletişimin yaklaşık %90’ı sözel olarak yapılmaktadır. Görülmektedir ki; sağlıklı bir iletişim etkin dinleme ile yapılabilir. Kaldı ki; insanlar basit bir fıkrayı bile, kısa bir süre sonra unutur. Bu sebeple etkili dinleme ilke ve yöntemlerini öğrenmek ve bunları uygulamak önem kazanmaktadır. İşte burada etkili dinleme becerisi devreye girer.
Tekrar hatırlatmak gerekiyor ki; Etkili dinleme, söylenilenleri sadece duymak değil, söylenilenleri önemli bulmak, kavramak ve yorumlamaktır.
Sınıfta dersi etkili dinleyen bir öğrencinin, öğretmeninin gözündeki olumlu değeri, dersi dinlemeyen bir öğrenciye göre daha yüksektir. Öğretmen kendini dinleyen ve dinlediğini belli eden öğrencilere daha fazla ilgi gösterir. Ayrıca dersin verimli geçmesi için öğretmenin motivasyonu da önemlidir. Öğrencinin etkin dinlemesi öğretmeni motive eden önemli bir etkendir. Öğrencinin örgün eğitime devam etmesinin en önemli sebeplerinden biri; sorumlu olduğu alanlarda, kendi branşının uzmanı olan öğretmenden dersi dinlemek ve kalıcı öğrenmeyi sağlamaktır.
Peki bir öğrenci öğretmenini nasıl dinlerse daha başarılı olur?

Etkin dinleme için İFİKAN yöntemini uygulayabiliriz.
 İ-İleriye bak
 F-Fikirlere dikkat et
 İ-İşaretleri takip et
 K-Katıl
 A-Araştır-sor
 N-Not tut

İleriye bak basamağında, öğrenci, öğretmenin anlattıklarını dinleyip neler söyleyebileceğini tahmin etmeye çalışarak dikkatinin dağılmasını engeller ve uyanık kalır.

Fikirler basamağında, öğrenci, öğretmenin ders boyunca anlattığı konunun ana fikrini bulmaya çalışır.

İşaretler basamağında, öğrenci, öğretmenin işaret ettiği ipuçlarını yakalamaya çalışır. Öğrenci bu sayede sınavda sorulabilecek soruları tahmin edebilir.

Katıl basamağı, öğrenci, ders içindeki her türlü etkinliğe aktif katılır. Öğretmenin söylediklerini, mimik hareketleriyle dinlediğini veya anlayıp anlamadığını gösterir.

Araştır basamağı, öğrenci, öğretmenine, ders içinde anlamadığı noktaları sorar veya gerekirse kendi görüşlerini çekinmeden söyler.

Not tutma basamağında, öğrenci, öğretmenin anlattığı konunun özetini kendi sözcükleriyle defterine not tutarak derse aktif olarak katılır. Bu şekilde unutmanın önüne geçilmiş olur ve ders tekrarı sırasında zaman kazanır.

Etkili Dinleme Alışkanlıkları Nelerdir?

• Önyargıdan uzak bir şekilde dinlemek
• Konuşmacının fiziksel özelliklerinden çok anlattığına odaklanmak
• Kendini ispat etme gereği duymadan dinlemek
• Heyecanını kontrol altında tutarak dinlemek
• Konuşmacının gözüne bakarak dinlemek
• Olumlu bir tutum içinde dinlemeyi istemek
• Mimikleri ile ve beden diliyle dinlediğini göstermek
• İlgi alanlarını geliştirmek
• Aktif dinlemek, dinlediğini anlamaya çalışmak
• Geri iletim tekniğini kullanmak (yeri geldikçe anladığını sesli olarak tekrar etmek)
• Bir soruya yanıt vermeden önce düşünmek
• Konuşmacının sözünü sonuna kadar dinlemek
• Konuşmacının sözleri bittikten sonra anlamadığı noktaları sormak
• Anlatılan konuyu saptırmamak
• Sözel olmayan mesajları dikkate almak
• Konuşmacıyı duyabilecek mesafeyi ayarlamak
• Önemli bilgiyi işaret eden ipuçlarına dikkat etmek
• Ders için ön hazırlık yapmak
• Not almak
• Dinlemenin önündeki engelleri kaldırmak.

SEVGİLİ ÖĞRENCİLERİMİZ DERS SIRASINDA DERSİ DİNLEMENİZİN ÖNÜNDEKİ ENGELLERİ VE ALMANIZ GEREKEN TEDBİRLERİ BİLİYOR MUSUNUZ?

1. Gürültü (Parazit): Ders sırasında fısıltıyla bile olsa gereksiz konuları konuşmaktan kaçınmalı, alakasız sorular sormamalı ve arkadaşlarınla kalem silgi vb malzeme alışverişi yapmaktan kaçınmalısın.
2. İnsan zihninin fizyolojisi: İnsanlar konuşma hızının dört katı hızda anlatılanları anlayabilecek kapasitededir. Öğretmenler normal şartlarda dakikada 100-150 kelime hızla ders anlatırlar. Eğer öğretmenin konuyu hızlı anlatıyorsa (dakikada 100 -120 kelimenin üzerinde) ve konuyu kaçırıyor anlayamıyorsan, öğretmeninden biraz daha ağır anlatmasını isteyebilmelisin ya da öğretmenin konuyu çok yavaş ve monoton bir ses tonuyla anlatıyorsa hızlı ve cümleleri vurgulayarak anlatmasını isteyebilirsin.
3. Dinlemekten çok konuşmaya değer vermek: Öğretmenin anlattığı konu hakkında bilgi sahibi olsan bile söz hakkı almadan konuşmamalı, anlatılanları “ben zaten biliyorum veya bunlar basit konular” diye düşünüp başka şeylerle ilgilenmemelisin.
4. Etkili dinleme insan zihnini yorar: Öğrencinin aralıksız bir şekilde dersi etkin dinlemesi oldukça zordur. Dinleme esnasında beynin yorulmuşsa zihinsel olarak dersten kopmalar yaşayabilirsin. Önemli olan, zihinsel kopmaların en kısa süre içerisinde sonlandırılması olduğundan, tekrar hızlıca derse odaklanmalısın.
5. Kendimizle veya iki şeyle birden ilgilenmek: Dinlemenin önündeki en önemli engel, insanın kendisiyle veya aynı anda iki farklı konuyla meşgul olmasıdır. Örneğin; Matematik dersinde hem tahtada yazılanları deftere yazmaya hem de dersi dinleyip anlamaya çalışmamalısın. Önce öğretmenin anlattığını dinlemeli daha sonra tahtadaki notları defterine geçirmelisin.
6. Önyargı: Öğretmenine veya derse önyargılı yaklaşımın etkin dinlemeni engelleyeceğinden önyargıdan vazgeçmelisin. Unutma ki üniversitede dersi sevmeme veya öğretim üyesini sevmeme gibi bir lüksün olmayacak.

Başkalarını iyilikle, saygıyla dinlemek, iç zenginliğinin en güzel belirtisi ve daha iyi olmanın en büyük yardımcısıdır.
John Stuart Mill

REHBERLİK SERVİSİ - 2017- 2018

Okunma 791 defa Son Düzenlenme Cuma, 15 Aralık 2017 15:20
Yorum eklemek için giriş yapın

İletişim

  • Telefon: +90 (312) 282 08 08

E- Bülten Aboneliği

Okulumuzla ilgili haberleri almak için lütfen mail listemize kaydolunuz

 

Sosyal Ağlar

Sosyal ağlardan bize ulaşmak için

 

Altinegitim Shape Logo beyaz

Buradasınız: Home Blog Dinliyor mu yoksa duyuyor musunuz?