Blog

Başarının Anahtarı, Etkin Dinleme

29 Ocak 2017 By In Blog style

Sevgili Öğrencilerimiz,
Yoğun bir eğitim öğretim döneminin daha sonuna geldik. Bizler sizin gelişim dönemleri özelliklerinize göre bilişsel, davranışsal, duygusal ve sosyal açıdan sağlıklı bir şekilde gelişiminize katkıda bulunmak için yoğun çaba gösterdik.

Karnelerinizi aldınız. Karneleriniz bir nevi görücüye çıktı. Kiminizin ders puanları düşük, kiminin yüksek. Bazılarınızın, velisi tarafından sadece siyah ve beyaz renk gibi net değerlendirildiklerini duyuyoruz. Bu da öğrencinin kendisini “başarılı veya başarısız” olarak değerlendirilmesine neden oluyor. Oysa sizin her biriniz farklı bireysel özellikler taşıyorsunuz. Karnenin bir araç olduğu ve oradaki notların ise eksiklerin tamamlanmasında iyi bir yol gösterici olduğunu unutmamak gerekir. Her öğrencinin ilgi alanı, yeteneği, akademik başarısı ve hayata bakışı farklıdır.

Bir insanı sadece akademik başarı ile değerlendirmek yanlıştır ve akademik başarı hayat başarısının garantisi değildir. Akademik başarının dışında sanat, spor, ticaret, girişimcilik veya başka uğraşlara ilgi ve yeteneği olan öğrencilere, yetenekli oldukları alanda gelişim fırsatı ve imkanı verilirse, o alanın en başarılı bireyleri olabildikleri, yaşanmış örneklerle görülmektedir. Bu açıdan bakıldığında ebeveynlere şunu hatırlatmak istiyoruz: Sadece akademik başarısına bakarak çocuğu değerlendirmek yanlıştır. Çocuğun adalet, eşitlik, dostluk, yardımlaşma, kendini-insanı-canlıyı-tabiatı sevme, saygı, özgüven, hoşgörü, duygulanma vb. özelliklerinin gelişmesi de çok önemlidir. Çünkü karne sadece çocuğa ait değildir, karne aynı zamanda ailenin kendi ebeveynlik karnesidir. Öğrenci başarısı ve karne konusuna kısaca değindikten sonra başarıya ulaşma yolundaki en önemli etkinlik olan “etkin dinleme” konusunu irdelemek istiyorum.

Sevgili Öğrencilerimiz ve Değerli Velilerimiz,

BAŞARININ ANAHTARI: ETKİN DİNLEME

Bildiğiniz gibi her tür eğitim ailede başlar. Hayata dair gerekli bilgi, beceri, tutum, alışkanlık, değerlere uyum, ve yargı geliştirme gibi birçok şey ilk defa ailede öğrenilir.

Diğer öğrenilenler gibi etkin dinleme de ailede öğrenilen bir davranıştır ki çocuğun doğduğu ve büyüdüğü aile ve çevresinin etkin dinleme alışkanlıkları çocuğa ayna tutulmuş gibi birebir görülmektedir. Toplum olarak etkin dinlemenin hayat başarımız üzerindeki etkilerinin farkında değiliz. Farkındalığımızın gelişmemiş olduğu bir konuda, o konunun öğrenilmesi sonucu elde edilecek kazanımların etkilerini fark etmemek çok doğaldır. İnsanlar, gelişim evreleri içinde çocuğu okul çağına gelince, etkin dinlemenin akademik başarı üzerindeki önemini fark etmeye başlar. “Ağaç yaşken eğilir” atasözümüz alışkanlıkların küçüklükten itibaren kazandırılması gerektiğini, sonradan bazı davranış ve alışkanlıkların değiştirilmesinin zorluğundan bahseder.

Yine atalarımız “Bir söyle on dinle!” diyerek, dinlemenin önemine vurgu yapmışlardır. Bizler ne yapıyoruz? Atalarımızın söylediklerinin tersini. Fırsat kolluyoruz adeta, karşımızdakine bir an önce cevap verebilmek için. Bu arada kaçırdıklarımızın farkında bile değiliz. Dinlemek, daha doğrusu etkin dinlemek, saygı, sabır ve erdem gerektirir. Karşımızdaki çocuğumuz, arkadaşımız, öğretmenimiz, büyük-küçük kim olursa olsun; dinlenmeyi hak etmektedir. Aksi takdirde karşımızdakini nasıl anlayabiliriz? Nasıl anlaşılabiliriz?

Toplumda dinlemek kelimesi, işitmek eylemi ile bir tutulmaktadır. Sağlıklı kulakları olan herkesin etraftaki sesleri duyma, anlama, algılama ve yorumlama kabiliyeti vardır, buna işitmek denir. Bu faaliyet orta kulakta gerçekleşen rutin bir faaliyettir. Etkin dinleme ise, karşısındaki bireyin söylediklerini can kulağıyla dinlemeyi, ne demek istediğini çözmeyi, empati kurabilmeyi, sabretmeyi, anlatılanların anlaşıldığının karşıya iletilmesini gerektirir. Bu tanıma göre herkes kendi kendini değerlendirmelidir. Çok sevdiğiniz birini dahi gerçekten can kulağıyla dinliyor musunuz? Can kulağıyla dinlemekten bahsediyorum, evet. Yani; “Karşınızdaki konuşurken, yüzünüz ona dönük olarak, konuşmacının sözleri bitene kadar susarak, saygılı olarak, söz kesmeyerek, etkin dinleme yapacağının bilincinde olarak, dikkatinizi konuşmaya odaklayarak, anladığınızı gösterir mimik hareketleri yaparak, ses tonunuzu ayarlayarak, karşınızdakini rahatlatıcı yüz ifadesi takınarak, anlamaya çalışarak, empati kurarak, konuya ve konuşmacıya objektif yaklaşarak, mazeret üretmeyerek, şeffaf ve net ifadeler kullanarak, gerekirse not tutarak, duygularınıza hakim olarak, anlamadığınız noktalarda soru sorarak, geri bildirimde bulunarak, konu dışına çıkmayarak, alay etmeyerek, kelimelere odaklanarak, konuşmacının fiziksel özelliklerine takılmayarak” dinlemekten bahsediyorum.
Toplumun en küçük yapı taşı olan aileden, en büyük örgütlenme modeli devlete kadar, başarıyı yakalayabilmek, bireylerin, kurumların birbirleriyle olan etkili iletişimlerine bağlıdır. Kaldı ki okul hayatında akademik başarıya ulaşmak için, koşulsuz uyulması gereken kriterlerden biridir etkin dinleme.

Bir çocuğun veya gencin o güne kadar kazanmış olduğu etkin dinleme alışkanlığı, istenildiği gibi gelişmişse, o çocuk sınıfta veya girdiği ortamlarda sağlıklı ilişki kurma anlamında sıkıntı çekmemektedir. Ancak etkin dinleme alışkanlığını edinememiş öğrencinin sınıfta uyumsuz olduğu, dersin düzenini bozduğu, arkadaşları-öğretmenleri tarafından bu konuda eleştiri ve sözlü uyarı aldığı görülmektedir. Bu durumla karşılaşan öğrencinin bakış açısına göre süreci yaşamak ve yönetmek oldukça zordur. Öğretmenin anlattıklarını dinleyemediği için veya eksik dinlediği için konuyu tam olarak kavrayamamakta, diğer taraftan sınıf içi tartışmalarda parmak kaldırmadan konuştuğu için diğer arkadaşlarına haksızlık etmekte, onların tepkisini almakta, öğretmenin gözünde haylaz bir öğrenci konumuna düşmekte, her geçen gün derse ve okula olan ilgisi giderek azalmakta, bundan sonraki süreçte sırasıyla anlaşılmama, öfkelenme duygusu, saldırganlık güdüsü harekete geçmekte, davranışlarını kontrol edememekte, ders içinde motivasyonu azalmakta ve sonuç olarak akademik başarısı düşmekte, bir türlü istediği sağlıklı iletişim sürecini devam ettirememektedir. Bir dersin sağlıklı bir şekilde işlenebilmesi için; sınıfta bulunan tüm öğrencilerin dersi etkin dinlemesi gerekmektedir. Bu sayede, hem öğretmenin hem de öğrencinin zevk aldığı, öğrencinin bilgi kazanımı açısından tam öğrendiği, sınıf içi tartışmalarda öğrencinin cesaret, özgüven ve öz benliğinin geliştiği, farklı fikirlere saygı duyduğu, insanları olduğu gibi kabullendiği, kendini zihinsel ve duygusal açıdan zenginleştirdiği, yaratıcılığını daha rahat kullanabildiği, duygu durum değişiklikleriyle mücadele edebildiği, empati kurabildiği, değer veren ve değer gören bireyler haline geldiği görülmektedir.

Etkin dinlemenin ailede kazanıldığını ve kazanılan davranış ve alışkanlıkların sonradan değiştirilmesinin zor ve efor gerektiren, zaman alan bir iş olduğunu biliyoruz. Okul çağındaki çocuklarda ve özellikle ergenlikte bazı davranış ve tutumların değiştirilmesi elbette imkansız değildir. Ancak; bireyin o davranışı değiştirme bilinci içerisinde olması ve bu konuda çaba harcaması gerekmektedir. Biz okulda öğrencilerimize etkin dinleme konusunda model olmaya, bu alışkanlığı onlara kazandırmak için çalışmaya devam ediyoruz. Ebeveylerden beklentimiz; evde kendi aralarında iletişim kurarken etkin dinleme konusunda dikkat edilmesi gereken hususları göz önünde bulundurmalarıdır. Birlikte, kararlılıkla sürdüreceğimiz çalışmanın sonunda mutlaka fayda göreceğimizi düşünmekteyiz.

“Tüm yaşam, bir iletişim - etkileşim olayıdır.”
Özcan KÖKNEL

ÖZEL ALTIN EĞİTİM KURUMLAR - REHBERLİK SERVİSİ 2017

Kaynaklar
Cüceloğlu, D., Yeniden İnsan İnsana, 1996.
Gordon, T., Etkili Öğretmenlik Eğitimi, 1993.
Gordon, T., Etkili Ana baba İletişim Dili, 1996.
Navaro, I., Beni Duyuyor musun, 1993.

Okunma 2054 defa Son Düzenlenme Pazartesi, 30 Ocak 2017 12:09
Yorum eklemek için giriş yapın

İletişim

  • Telefon: +90 (312) 282 08 08

E- Bülten Aboneliği

Okulumuzla ilgili haberleri almak için lütfen mail listemize kaydolunuz

 

Sosyal Ağlar

Sosyal ağlardan bize ulaşmak için

 

Altinegitim Shape Logo beyaz

Buradasınız: Home Blog Başarının Anahtarı, Etkin Dinleme